سال تولید، پشتیبانی‌ها و مانع زدایی‌ها | جمعه، ۲۷ فروردین ۱۴۰۰

منطقه حفاظت شده میانکاله - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

محتوای تولیدات ویژه

منطقه حفاظت شده میانکاله

منطقه حفاظت شده میانکاله


شبهِ‌جزیرهٔ میانکاله-موقعیت جغرافیایی میانکاله-تاریخ میانکاله-منطقه حفاظت شده میانکاله- منطقه حفاظت شده میانکاله-منطقه حفاظت شده میانکاله-تالاب بین‌المللی میانکاله-حیات وحش میانکاله

 

شبهِ‌جزیرهٔ میانکاله شبه جزیرهای است در منتهی‌الیهِ جنوبِ شرقیِ دریای خزر، در دوازده کیلومتریِ شمالِ شهرِ بهشهر واقع در استان مازندران ایران. مساحت آن بیش از شصت‌وهشت‌ هزار هکتار و ارتفاعِ آن بینِ ۱۵ تا ۲۸متر کم‌تر از سطحِ دریای آزاد است. میانکاله از سال ۱۳۴۸ به عنوان «منطقه حفاظت‌شده» تعیین شد و هم اکنون با عناوین پناهگاه حیات وحش، تالاب بین‌المللی و ذخیره‌گاه طبیعی زیست‌کره تحت حفاظت محیط زیست قرار دارد.

یکی از دلایل اهمیت میانکاله این است که در تمام سواحل جنوبی دریای خزر هیچ منطقه‌ای جز آن وجود ندارد که محیط طبیعی آن در وضعیتی نسبتاً دست‌نخورده باقی‌مانده باشد. تمامی سواحل دیگر به طور گسترده با ساخت‌وسازهای انسانی همچون جاده، شهر و روستا و کارخانه‌ها دگرگون شده‌اند. به همین دلیل سلامتی این منطقه اهمیت بسیاری در حفظ سلامتی کل دریای خزر دارد. سلامتی نسبی میانکاله موجب شده تا تالاب‌ها و سواحل این منطقه علاوه بر پرندگان مهاجر، محل تخم‌گذاری و زیستگاه اصلی بسیاری از ماهیان دریای خزر نیز باشد، به ویژه کپور و کفال و ماهیان خاویاری. نزدیک به نیمی از خاویار ایران از آب‌های این منطقه صید می‌شود.

 

نام میان‌کاله دگرگون‌شدهٔ نامِ میان‌قلعه است. در قدیم به این شبه جزیره انجیله و در مقطعی دیگر نیم مردان گفته می‌شد.

میانکاله شبه‌جزیرهٔ باریکیست که از شمال با دریای خزر، از جنوب با خلیج باریک و کم‌عمق گرگان و از غرب با تالاب زاغمرز و مرداب لپوی بهشهر همسایه است. در شرق آن آشوراده قرار دارد که با تنگهٔ باریکی به طول کمتر از یک کیلومتر همسایهٔ بندر ترکمن است. مسیر اصلی ورود به میانکاله جاده‌ای‌ست که از نکا به سمت روستای زاغمرز رفته و با عبور از کنار تالاب زاغمرز به میانکاله می‌رسد.

مساحت میانکاله در حال حاضر حدود ۶۸ هزار هکتار است اما در طول تاریخ با توجه به پیشروی‌ها و پسروی‌های آب دریای خزر گاهی کمتر و گاهی بیشتر از این بوده و گاه بخش‌هایی از آن نیز به جزیره یا جزایری تبدیل شده‌اند. میانگین ارتفاع میانکاله ۳۰ متر پائین‌تر از سطح دریاهای آزاد، و میانگین بارندگی سالیانه آن ۷۱۷ میلیمتر است و در اقلیم گرمِ مرطوب تا معتدل قرار گرفته است.

در شبه‌جزیره میانکاله روستا و سکونتگاه دائمی وجود ندارد اما دامداران در بعضی فصول برای چرای دام‌های خود به آن می‌آیند. مشوراده، میان‌قلعه، قزل شمالی، قزل مهدی و قواسطل از دامداری‌ها و روستاهای سابق این منطقه هستند. در آشوراده هم فقط کارمندان بندرگاه زندگی می‌کنند.

در دوران قاجار میانکاله و آشوراده مقر راهزنان و دزدان دریایی ترکمن شده بود که از زمین و دریا به کشتی‌ها و قایق‌ها و روستاهای اطراف حمله‌ور می‌شدند. پس از آن‌که در سال ۱۲۵۴ ه. ق قیات خان از رهبران ترکمن‌های جعفربای به گرگان هجوم آورده و به غارت و گروگان‌گیری اقدام کرده و سربازان دولت را به دریای خزر انداخت. محمدشاه قاجار که برای سرکوبی آنها به کشتی جنگی نیاز داشت، دست به دامن روس‌ها شد. روس‌ها هم به آشوراده آمده و بدون درگیری جدی با دزدان و راهزنان به توافق رسیده و با توافق ایران به ساخت پادگان نظامی، بیمارستان و خانه پرداختند و پنج کشتی جنگی را در ساحل مستقر کرده و سپس به بهانه حفظ امنیت کشتی‌های تجاری خود و این که وضعیت مالکیت آشوراده در هیچ‌یک از معاهدات دو کشور مشخص نشده، در آن ماندگار شدند. در آن دوران آشوراده اهمیت تجاری زیادی داشت، به طوری‌که ترکمن‌ها ۳۰۰ فروند کشتی تجاری در آن داشتند. کشمکش سیاسی و نظامی ایران و روسیه بر سر این جزیره، که در دوران امیرکبیر به اوج خود رسیده بود و گاه به درگیری ترکمن‌های حامی ایران و حامی روسیه هم منجر می‌شد، در نهایت با انقلاب کمونیستی روسیه به پایان رسید و دولت شوروی در قرارداد ۱۹۲۱ متعهد شد تا به اشغال آشوراده پایان دهد

سابقهٔ حفاظت میانکاله به سال ۱۳۴۸ می‌رسد که به عنوان «منطقه حفاظت‌شده» تعیین شد. در سال ۱۳۵۴ میانکاله، خلیج گرگان و تالاب‌های اطراف آن به عنوان یکی از نخستین تالاب‌های بین‌المللی در کنوانسیون رامسر به ثبت رسید و در همان سال درجهٔ حفاظتی آن به «پناهگاه حیات وحش» ارتقاء داده شد و یک سال بعد نیز یونسکو آن را به عنوان «ذخیره‌گاه طبیعی زیست‌کره» اعلام کرد.

ارزش زیست‌محیطی این منطقه بیشتر به دلیل حضور حدود ۲۰۰ گونه پرنده است. اغلب آنها از پرندگان مهاجر هستند که برای زمستان‌گذرانی به میانکاله می‌آیند. البته به علت وجود پوشش‌های درختچه‌ای و امنیت کافی، محل زیست دائمی قرقاول خزری و دراج نیز می‌باشد.

تالاب میانکاله بخشی از این شبه جزیره است و در سوی باختر آشوراده قرار دارد. این تالاب اولین تالاب بین‌المللی ثبت شده در فهرست تالاب‌های کنوانسیون رامسر است. در این تالاب که ۱۰۰ هزار هکتار مساحت دارد ۴۰ گونه پرنده زندگی می‌کنند. زمین‌های آن مجموعه‌ای از شنزارهای ساحلی، زمین‌های باتلاقی، آبگیرها، مرداب جنگلی با پوشش درختچه‌های گز، جنگل انارستان، بوته‌های تمشک و زمین‌های پست و گره افتاده هستند.

میانکاله در گذشته از طبیعتی بسیار باشکوه‌تر و غنی‌تر از امروز برخوردار بود و علاوه بر پرندگان پرشمار یکی از بهترین زیستگاه‌های پستانداران بزرگ ایران از جمله ببر خزر نیز به شمار می‌رفت. ظل‌السلطان پسر ارشد ناصرالدین‌شاه تنها در یکی از قشون‌کشی‌های خود به میانکاله برای سرکوب دزدان و راهزنان که در این منطقه و جزایر آشوراده پناه گرفته بودند از شکار ۳۵ ببر، ۱۸ پلنگ، ۱۵۰ مرال (گوزن بزرگ)، هزار قرقاول، ۶۲ گاو و گاومیش وحشی و تعداد زیادی شوکا (گوزن کوچک) خبر می‌دهد؛ جالب این‌که او در این آمار حیواناتی که پس از اصابت تیر زخمی شده و گریخته‌اند را به حساب نیاورده است.

اما امروزه مدت‌هاست که نسل تمامی این جانداران به جز قرقاول منقرض شده و یکی از دلایل آن نیز همین کشتار عجیب ظل‌السلطان و سپاهیانش بوده است. البته دلیل اصلی از بین رفتن پستانداران بزرگ در میانکاله را باید قطع ارتباط این منطقه با سواحل مازندران بر اثر ساخت شهرها و جاده‌ها دانست. چرا که این شبه‌جزیره کوچک نمی‌تواند جمعیت پایداری از پستانداران بزرگی چون گوزن و پلنگ را در خود جای دهد. امروزه از بین پستانداران تنها شغال، روباه معمولی، جوجه تیغی، گربه جنگلی، گراز، گربه وحشی، خرگوش صحرایی، تشی، خفاش، جوندگان کوچک، فک دریای خزر و نیز اسب‌های وحشی شده، در این منطقه باقی‌مانده که نسل برخی از همین جانوران هم در تهدید است.

از پرندگان مهاجر که شهرت میانکاله بیشتر از جهت آن‌هاست؛ انواع مرغابی، غاز وحشی، قوی فریادکش، مرغ سقای پاخاکستری، فلامینگو، عروس‌غاز، غاز پازرد، طاووسک، چنگر و مرگونس سفید. فلامینگو، گیلانشاه، چوب‌پا، قار، حواصیل، باکلان، پرلا، خوتکا، زنبورخوار، کاکایی، پرستوی دریایی، فالاروپ، سنقر تالابی، بحری، عقاب دریایی دم‌سفید و طاووسک می‌شود. از مهمترین پرندگان بومی میانکاله هم قرقاول خزری، دراج، پیغوی کوچک و چرخ‌ریسک دم‌دراز را می‌توان نام برد.

در مجموع ۲۰۷ گونهٔ گیاهی از ۴۶ تیره در میانکاله شناسایی شده که ۱۷ گونهٔ آن از درختان و درختچه‌ها هستند. گیاهان میانکاله با توجه به شرایط خاک منطقه بیشتر از گیاهان آب‌زی، شن دوست و شورپسند به شمار می‌روند. جنگل بزرگی از انار وحشی و بوته‌های تمشک در منطقه دیده می‌شود که غذا و محل لانه سازی پرندگان منطقه را فراهم می‌کند. سازیل، ازگیل، داغداغان، سیاه‌تلو، سپیدار، علف شور، جگن و علف هفت‌بند از دیگر گیاهان این منطقه است.

 

آدرس کوتاه :
رای شما
میانگین (0 آرا)
The average rating is 0.0 stars out of 5.


اینفوگرافی
مصرف غذای وعده های اصلی در سحری ،کمک به...
موز از جمله میوه‌هایی است که وقتی در...
با شناخت انواع سبزیجات بهاره می­ توانید...
پرورش بادمجان در باغچه آشپزخانه شما خیلی...
اوتیسم را از دریچه و شناختی دیگر ببینید...
اینفوگرافی
هیچ ماده غذایی به تنهایی نمی‌تواند ریسک...
در این مطلب وب گردی با غذا‌هایی اعتیاد...
ماشین ظرفشویی رستوران‌ها بسیار گران بوده...
اصول پیاده روی درست را بشناسید و انجام...
پرورش گل آلوئه‌ورا در باغچه خانه چگونه...
کرونا اگر چه فرصت پهن‌کردن سفره عید را...
امسال وضعیت ذخیره آب پشت سد‌ها چندان...
در این مطلب نکات کلیدی در مورد گلکاری در...
توربافی یکی از هنرهای دستی چند صدساله...
تلاقی هنر دستان با هنر طبیعت توسط بانوی...
بسیاری از افراد از کابوس و خواب بد رنج...
تعریق شدید، به خصوص زمانی که فرد در حال...
خستگی چشم یا سندرم بینایی از بیماری‌های...
دو هفته به آغاز سال نو باقی مانده و با...

پربازدیدترین های ماه اخیر

نظرسنجی مخاطبین

مخاطب گرامی نظر شما در مورد برنامه های صدای مرکز چیست؟

آثار گرافیکی و تولیدات ویژه

اصول تغذیه در ماه رمضان
اصول تغذیه در ماه رمضان
اینفوگرافی
روز‌های پایانی نام نویسی انتخابات هیات مدیره سهام عدالت
روز‌های پایانی نام نویسی انتخابات هیات مدیره سهام عدالت
داوطلبان برای شرکت در انتخابات اعضای هیات مدیره شرکت‌های سرمایه گذاری سهام عدالت استانی فقط ۳ روز دیگر فرصت دارند.
استوری های ویژه ماه رمضان
استوری های ویژه ماه رمضان
موشن+پوستر
ضرورت مصرف غذای وعده های اصلی در سحری
ضرورت مصرف غذای وعده های اصلی در سحری
مصرف غذای وعده های اصلی در سحری ،کمک به روزداری ضروریست.
بهترین رییس جمهور
بهترین رییس جمهور
اینفوگرافی
چکار کنیم پوست موز قهوه ای یا سیاه نشود؟
نگهداری اصولی از میوه سیر کننده
چکار کنیم پوست موز قهوه ای یا سیاه نشود؟
موز از جمله میوه‌هایی است که وقتی در مجاورت هوا قرار بگیرد به سرعت شروع به سیاه شدن می‌کند، اما می‌توان این روند را کاهش داد.
اوقات شرعی ماه رمضان 1400
اوقات شرعی ماه رمضان 1400
پوستر+جدول
سفر مجازی به طبیعت گرگان + فیلم
سفر مجازی به طبیعت گرگان + فیلم
طبیعت شهرستان گرگان در فصل بهار به دلیل داشتن جاذبه های طبیعی، بسیار چشم نواز است.
سفری مجازی به زیباترین آبشار خزه ای گلستان + فیلم
سفری مجازی به زیباترین آبشار خزه ای گلستان + فیلم
شهرستان علی آباد کتول در استان گلستان که در دامنه جنوبی البرز قرار دارد، زیبایی های طبیعی خاصی دارد.
کرونا از آنچه فکر می‌کنیم به ما نزدیک‌تر است
کرونا از آنچه فکر می‌کنیم به ما نزدیک‌تر است
موج چهارم کرونا و حضور پر رنگ ویروس کرونای انگلیسی با کسی تعارف ندارد و در صورت رعایت نکردن دستورات بهداشتی می‌تواند همه را در گیر کند.
علائم جدید کرونای انگلیسی
علائم جدید کرونای انگلیسی
یکی از علائم جدید کرونای انگلیسی درد کمر و ساق پا است.
نحوه کاشت سبزی ارگانیک در خانه
نحوه کاشت سبزی ارگانیک در خانه
با شناخت انواع سبزیجات بهاره می­ توانید محصولات ارگانیک و تازه را در خانه پرورش دهید.
اصلا انرژی هسته ای به چه درد میخورد؟ + اینفوگرافی
به مناسبت روز ملی فناوری هسته ای؛
اصلا انرژی هسته ای به چه درد میخورد؟ + اینفوگرافی
علوم و فناوری هسته ای به عنوان فناوری برتر محسوب می شود. امروزه تاثیر این علوم بر افزایش دانش بشری غیرقابل تردید است و می تواند به عنوان یک عنصر اساسی و مبنای ضروری برای توسعه پایدار به شمار آید.
عملیات واکسیناسیون «پاکبانان» شهرداری گرگان
عملیات واکسیناسیون «پاکبانان» شهرداری گرگان
با شروع پیک چهارم کرونا در استان گلستان عملیات واکسیناسیون پاکبانان شهرداری گرگان انجام شد.
اوتیسم را با کلیدواژه بازی ببینید
اوتیسم را با کلیدواژه بازی ببینید
اوتیسم را از دریچه و شناختی دیگر ببینید که توانسته است والدین را با کلیدواژه بازی، وارد دنیای کودکان کند.
بیماری که خطر مرگ با کرونا را ۹ برابر می‌کند
بیماری که خطر مرگ با کرونا را ۹ برابر می‌کند
داشتن بیماری زمینه‌ای یکی از عاملان مهم و اصلی مرگ مبتلایان به ویروس کروناست، به تازگی ارتباط بین مشکلی دیگر و مرگ براثر کووید ۱۹ شناسایی شده است.
خوردن این ماده غذایی در صبحانه استرس را کم می کند
خوردن این ماده غذایی در صبحانه استرس را کم می کند
صبحانه مهمترین وعده غذایی انسان در طول روز است. میزان انرژی و کارآمدی انسان در ابتدا و طول روز بستگی به صرف صبحانه دارد.