رونق تولید ملی | جمعه، ۲ اسفند ۱۳۹۸

رسوم ترکمن(شب نشینی) - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

محتوای تولیدات ویژه

رسوم ترکمن(شب نشینی)

رسوم ترکمن(شب نشینی)


جشن ها

در میان ترکمن ها جشن (طوی) ها به جز عروسی و ختنه سوران اکثرا جنبه مذهبی دارند و به آن ها بایرام گفته میشود مانند (قربان بایرام) عید قربان (اراز بایرام) عید فطر و نیز آخرین چهارشنبه ماه صفر یا چهارشنبه سیاه که در پایان ماهی که در آن بلا زیاد است مراسمی برپا می کنند. جشن ((رمضان)) به  مناسبت نیمه رمضان و جشن نیمه ماه شعبان و(آق قویین) نیز از اعیاد دیگر میتوان به (مولودی) و مراسم (طلب باران) اشاره کرد.
قربان بایرام
عید قربان که مهمترین جشن ترکمن ها است و در روز دهم ذیحجه با قربانی کردن دام ها برگذار می شود روز هفتم ذیحجه شروع می شود. این روز را روزی که از بوی خوش جشن خبر دهد مینامند. در این روز خانه و تمام اسباب و وسایل را تمیز میکنند. روز هشتم روز((عید مردگان)) است که برای مردگانشان ((پاسدق)) نذر می کنند که نوعی نان است. روز نهم ((دیری عید)) روز زنده ها است و بهترین و تمیزترین لباس هایشان را می پوشند. شب قبل از عید استحمامی مخصوص می کنند که به آن ((قربان شوره)) گویند و روز دهم یا ((قربانلیق)) روز قربانی کردن در راه خداست. روز های یازدهم و دوازدهم روز های صدقه دادن یا ((چاقرمق)) به معنی دعوت کردن است و برای خوردن آبگوشت قربانی همدیگر را دعوت می کنند. 
روز عید قربان هر خانواده در حدی که شرع معین کرده است گوسفند یا بز یا گاوی را ذبح می کنند. چنانچه کسی یک اسب و یک جفت گاو برای شخم زدن داشته باشد (امروزه موتور سیکلت به جای اسب و تراکتور به جای دو گاو کاری حساب میشود) قربانی بر او واجب است. صبح عید همگی تا هنگام قربانی کردن و باز کردن دهان با گوشت قربانی روزه هستند. مردان برای نماز جماعت به مسجد رفته و نماز عید قربان می خوانند و پس از آن در موقع ذبح چاله ای در زمین حفر می کنند و وسط آن قدری برآمدگی خاک را باقی می گذارند. روی آن مقداری خاکستر نمک و گندم (آرد) می گذارند. وقتی خون قربانی در چاله ریخت آن را با مواد فوق مخلوط کرده برای تبرک بر پیشانی میمالند البته این کار امروزه توسط روحانیون منع شده است.
هم چنین در روزهای عید بر سینه تپه ها بر میدانچه ها و ایوان خانه ها تاب ((سالانچق)) برپا می دارند و دختران و پسران و زنان و مردان و کودکان به تاب بازی مشغول میشوند. چرا که چنین باور دارند که بار گناه بر شانه های انسان است و با تاب خوردن (که کنایه ای از صعود است) گناه از شانه ها فرو می ریزد و میگویند در قدیم که دل سیاهی نبود با هم تاب می خوردند و این روز روز آشنایی جوانان با یکدیگر بود.
آراز بایرام
از دیگر اعیاد مذهبی ترکمن عید فطر است. در روز عید پس از خواندن نماز عید فطر با پوشیدن لباس های نو و تمیز به دید و بازدید می پردازند و به هم تبریک میگویند. این عید نیز با خیرات و مبّرات همراه است.
در ماه رمضان دو شب را جشن می گیرند که یکی شب ((یا رمضان)) یعنی شب چهاردهم ماه رمضان است. بعد از نماز مغرب یک روحانی به همراه عده ای که به خاطر صواب او را دنبال می کنند به در خانه ی یکایک اهالی رفته و با خواندن اشعاری به مردم قوت قلب میدهند که نیمی از ماه رمضان گذشته و چیزی از ماه رمضان باقی نمانده است. صاحبان منازل به آنها پول یا جنسی میدهند که بعد از جمع آوری میان روحانی و آن عده تقسیم می شود و شب دیگر شب قدر یا شب 27 ماه رمضان است که تا سحر را به شب نشینی و دعا خواندن و خوردن شیرینی و تنقلات می گذرانند.

آق قوئین
مردان ترکمن وقتی به سن 63 سالکی پای می گذارند به پاس بزرگداشت 63 سال زندگی پیامبر اسلام جشنی می گیرند که آن را جشن ((آق قوئین)) (گوسفند سفید) می نامند. چگونگی این جشن را منزلت و تمول شخصی معلوم می سازد. برای این جشن معمولا آبگوشتی می پزند وعده ای را به صرف آن دعوت می کنند. در صورتی که صاحب جشن توانایی مالی داشته باشد یکی دو بز و گوسفندی را ذبح کرده میان مردم تقسیم می کند یا جشن مفصل تری ترتیب می دهد. بعضی اشخاص ثروتمند در این جشن مراسم اسب دوانی و کشتی گیری نیز ترتیب می دهند و برای آن جوایزی مانند یک قطعه پارچه پیراهن و گاهی نمد و بره و گوسفند در نظر می گیرند.

مولودی
مولودی یا جشن تولد پیامبر را ترکمن ها بسیار مهم می دانند ترکمن ها اعتقاد دارند که حضرت محمد (ص) در دوازده ربیع الاول به دنیا آمده و هم در همین روز از دنیا رفته است. اگر این روز برابر با دوشنبه باشد که شب تولد پیامبر است مولودی بسیار پر هیجان می شود و مجلسی برگزار می کنند که تنها مردان حق شرکت در آن را دارند ساعت هایی را با شعر خوانی درباره پیامبر می گذرانند.

مراسم طلب باران
اگر باران نبارد مراسمی به نام ((سویی قازان)) برپا می شود. اهالی محل در یک چهارشنبه گوسفندی کشته و در مسجد به دعای مخصوص می پردازند. هنگام دعا دست ها کشیده است و انگشتان را به طرف پایین می گیرند و طلب رعد و برق و نزول باران می کنند. پس از دعا و صرف غذا در گروه های سی یا چهل نفری به همراه آخوندی به در منازل رفته و آرد جمع می کند. اگر اهالی خانه خواسته آن ها را برآورده کردند دعا می کنند تا فرزندی پسر نصیب آن ها گردد و در غیر این صورت برای آن ها فرزند دختر آرزو می کنند. و سپس با آن آرد آش می پزند و میان مردم تقسیم می کنند. این رسم که در میان گوگلان ها به ((توی تاتان)) معروف است با جمع آوری و فروش آرد ها و دادن صدقه در شب بعد پایان می یابد.

آدرس کوتاه :
رای شما
میانگین (0 آرا)
The average rating is 0.0 stars out of 5.