سال تولید، پشتیبانی‌ها و مانع زدایی‌ها | سه‌شنبه، ۳۱ فروردین ۱۴۰۰

سوزن‌دوزی؛ هنری از میان نقوش هندسی تا نغمه‌های ترکمن - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

محتوای تولیدات ویژه

سوزن‌دوزی؛ هنری از میان نقوش هندسی تا نغمه‌های ترکمن

سوزن‌دوزی؛ هنری از میان نقوش هندسی تا نغمه‌های ترکمن


وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی از سوزن‌دوزی ترکمن به عنوان هنری بهره‌گرفته شده از نقوش هندسی و قرینه به صورت ذهنی یاد کرد که قدمت و جایگاه آن در نغمه‌های زنان ترکمن و در ادبیات شفاهی مردم این سرزمین به وضوح مشخص است.

علی‌اصغر مونسان با انتشار تصاویری از هنر سوزن‌دوزی ترکمن در حساب فضای مجازی خود، نوشت: سوزن‌دوزی ترکمن یا سیاه‌دوزی که نوع دوخت آن زنجیره فشرده و بسیار ریز است، در زبان ترکمنی به آن سانجیم می‌گویند و بیشتر از نقوش هندسی و قرینه به صورت ذهنی بهره گرفته می‌شود.
وزیر میراث فرهنگی با بیان این که «گلدوزی مصور ترکمن از زمان سکاها رایج بوده است» نوشت: آنچه معلوم است این که ترکمن‌ها از قدیم‌الایام به تهیه ابریشم به عنوان ماده اصلی سوزن‌دوزی پرداخته و دختران و زنان لباس‌های خود را با نخ‌های ابریشمین که با رنگ‌های طبیعی رنگرزی می‌شد، سوزن‌دوزی می‌کردند. این امر از نغمه‌های زنان ترکمن و در ادبیات شفاهی آن به وضوح مشخص است.
«نخ‌های طبیعی چون ابریشمی و پنبه‌ای و نخ‌های مصنوعی اکریلیک‌، ... و برای پارچه نیز از انواع ابریشمی و پشمی استفاده‌ می‌شود.»

رشته سوزن‌دوزی ترکمن، نمایش هنر اصیل زنان و دختران ترکمن ساکن گلستان با سابقه‌ای طولانی در تاریخ که در آن با سرانگشت هنرمندانه‌، نقش‌ و نگارهایی زیبا برگرفته از فرهنگ و هنر این قوم یا طبیعت منطقه بر روی پارچه‌های ساده خلق می‌شود، پس از دریافت نشان استاندارد و ثبت ملی در آثار ناملموس کشور، اکنون در راه ثبت ملی ۲ روستای فعال گنبدکاووس در این رشته است.

سوزن‌دوزی ترکمن که به آن سیاه‌دوزی نیز گفته می‌شود و در بین این قوم به کِشته معروف است، از قدیم در جامعه سنتی این قوم و توسط دختران و زنان آن برای تزیین لباس‌های مردان، زنان و کودکان و هم چنین پرده‌ها استفاده می‌شد.

این رشته پس از اقدامات اولیه برای احیا، ابتدا در آبان ۱۳۹۱ و در سیصد و سی و سومین اجلاسیه کمیته ملی پوشاک و فرآورده‌های نساجی الیاف سازمان میراث فرهنگی کشور موفق به دریافت نشان ملی استاندارد شد و چند ماه بعد در چهارم بهمن نیز با شماره ردیف هزار در فهرست آثار نامملوس کشور به ثبت ملی رسید و با پیمودن گام های ترقی، اکنون در مرحله ثبت روستاهای فعال این رشته هنری در فهرست آثار ملی است.

براین اساس، پرونده ۲ روستای تنگلی و حاجی قوشان شهرستان گنبدکاووس که هر کدام به ترتیب ۳۰۰ و ۵۰۰ هنرمند فعال رشته سوزن دوزی دارد، به چهارمین جلسه شورای راهبردی ثبت ملی شهرها و روستاهای وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ارسال شد تا در مورد آن داوری و درصورت تصویب، این روستاها ثبت ملی شوند. 

از دیگر مسایل مربوط به سوزن دوزی ترکمن، نقوشی به کار رفته در آن است که به طور عمده اشکال ساده شده عناصری است که در محیط اطراف هنرمند وجود دارد. اشکالی مانند ساری ایچیان (عقرب زرد)، قوش قانات (بال پرنده)، دؤرت گؤز (چهار چشم)، قویموق، بورمه چیگین (بورمه)، قوچاق (کچه نقش)، تیرانا بورون، چاقماق، باغ نقش، بستانی و شلپه نقش که این نوع دوخت در گنبدکاووس، بندرترکمن، گمیشان، آق قلا و کلاله عمومیت بیشتری دارد.

مهمترین فراورده‌های سوزن دوزی ترکمن یقه، سرآستین لباس، شلوار زنان (بالاق)، کلاه (آلین دانگی یا حلقه ای برای سر زنان)، بوءروک (عرق‌چین)، چابیت (بالاپوش زنانه)، بقچه، کوینه‌ک (پیراهن زنانه) و کورته است.

آدرس کوتاه :
رای شما
میانگین (2 آرا)
The average rating is 5.0 stars out of 5.


هوشیاری راننده و سد کردن مسیر با خودرو،...
اینفوگرافی
مصرف غذای وعده های اصلی در سحری ،کمک به...
موز از جمله میوه‌هایی است که وقتی در...
با شناخت انواع سبزیجات بهاره می­ توانید...
پرورش بادمجان در باغچه آشپزخانه شما خیلی...
اوتیسم را از دریچه و شناختی دیگر ببینید...
اینفوگرافی
هیچ ماده غذایی به تنهایی نمی‌تواند ریسک...
در این مطلب وب گردی با غذا‌هایی اعتیاد...
ماشین ظرفشویی رستوران‌ها بسیار گران بوده...
اصول پیاده روی درست را بشناسید و انجام...
پرورش گل آلوئه‌ورا در باغچه خانه چگونه...
کرونا اگر چه فرصت پهن‌کردن سفره عید را...
امسال وضعیت ذخیره آب پشت سد‌ها چندان...
در این مطلب نکات کلیدی در مورد گلکاری در...
توربافی یکی از هنرهای دستی چند صدساله...
تلاقی هنر دستان با هنر طبیعت توسط بانوی...
بسیاری از افراد از کابوس و خواب بد رنج...
تعریق شدید، به خصوص زمانی که فرد در حال...
خستگی چشم یا سندرم بینایی از بیماری‌های...

پربازدیدترین های ماه اخیر

نظرسنجی مخاطبین

مخاطب گرامی نظر شما در مورد برنامه های صدای مرکز چیست؟

آثار گرافیکی و تولیدات ویژه

استوری های ویژه ماه رمضان
استوری های ویژه ماه رمضان
موشن+پوستر
توضیح سخنگوی سپاه درباره شهادت سردار حجازی/بیوگرافی سردار حجازی
توضیح سخنگوی سپاه درباره شهادت سردار حجازی/بیوگرافی سردار حجازی
سخنگوی سپاه: در جلسه کمیسیونی که دیشب در بیمارستان بقیه الله برگزار شد، عوارض شیمیایی عمده‌ترین دلیل پیوستن ایشان به یاران شهیدش اعلام شد.
نجات کودک بازیگوش از مرگ/وقتی خدا میخواهد مویی از سر این کودک کم نشود
نجات کودک بازیگوش از مرگ/وقتی خدا میخواهد مویی از سر این کودک کم نشود
هوشیاری راننده و سد کردن مسیر با خودرو، جان کودک بازیگوش را در شهر جلین استان گلستان نجات داد.
جشنواره گل های لاله
جشنواره گل های لاله
گزارش تصویری
مراسم رژه خودرویی در تیپ ۲۳۰ ارتش در گلستان
مراسم رژه خودرویی در تیپ ۲۳۰ ارتش در گلستان
سردار "سعید دادگر" با صدور پیامی فرا رسیدن روز ارتش را به تمامی دلاورمردان غیور ارتش جمهوری اسلامی ایران تبریک گفت.
اصول تغذیه در ماه رمضان
اصول تغذیه در ماه رمضان
اینفوگرافی
روز‌های پایانی نام نویسی انتخابات هیات مدیره سهام عدالت
روز‌های پایانی نام نویسی انتخابات هیات مدیره سهام عدالت
داوطلبان برای شرکت در انتخابات اعضای هیات مدیره شرکت‌های سرمایه گذاری سهام عدالت استانی فقط ۳ روز دیگر فرصت دارند.
ضرورت مصرف غذای وعده های اصلی در سحری
ضرورت مصرف غذای وعده های اصلی در سحری
مصرف غذای وعده های اصلی در سحری ،کمک به روزداری ضروریست.
بهترین رییس جمهور
بهترین رییس جمهور
اینفوگرافی
چکار کنیم پوست موز قهوه ای یا سیاه نشود؟
نگهداری اصولی از میوه سیر کننده
چکار کنیم پوست موز قهوه ای یا سیاه نشود؟
موز از جمله میوه‌هایی است که وقتی در مجاورت هوا قرار بگیرد به سرعت شروع به سیاه شدن می‌کند، اما می‌توان این روند را کاهش داد.
اوقات شرعی ماه رمضان 1400
اوقات شرعی ماه رمضان 1400
پوستر+جدول
سفر مجازی به طبیعت گرگان + فیلم
سفر مجازی به طبیعت گرگان + فیلم
طبیعت شهرستان گرگان در فصل بهار به دلیل داشتن جاذبه های طبیعی، بسیار چشم نواز است.
سفری مجازی به زیباترین آبشار خزه ای گلستان + فیلم
سفری مجازی به زیباترین آبشار خزه ای گلستان + فیلم
شهرستان علی آباد کتول در استان گلستان که در دامنه جنوبی البرز قرار دارد، زیبایی های طبیعی خاصی دارد.
کرونا از آنچه فکر می‌کنیم به ما نزدیک‌تر است
کرونا از آنچه فکر می‌کنیم به ما نزدیک‌تر است
موج چهارم کرونا و حضور پر رنگ ویروس کرونای انگلیسی با کسی تعارف ندارد و در صورت رعایت نکردن دستورات بهداشتی می‌تواند همه را در گیر کند.
علائم جدید کرونای انگلیسی
علائم جدید کرونای انگلیسی
یکی از علائم جدید کرونای انگلیسی درد کمر و ساق پا است.