سال تولید، پشتیبانی‌ها و مانع زدایی‌ها | دوشنبه، ۲۴ خرداد ۱۴۰۰

ضرورت مدیریت آب مجازی - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

محتوای تولیدات ویژه

ضرورت مدیریت آب مجازی

ضرورت مدیریت آب مجازی


بحران آب

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما ، مصرف  آب  از ضرورت های  زندگی  انسان است که یا  برای آشامیدن و  شستشو  استفاده می شود که استاندارد سرانه مصرف آب آشامیدنی در کشور های مختلف حدود 200 لیتر است  و یا  آبی بخش عمده از آب مصرفی را تشکیل می دهدو در تولید مواد غذایی و محصولات کشاورزی  و خدمات مصرف می شود این بخش  عمده  به طور متوسط به حدود 3 هزار و 400 لیتر در روز  به ازای هر نفر در جهان می رسد که  آب مجازی نامیده شده و کشور های بسیاری از جمله ایران را دچار بحران کرده است.

برای نخستین بار مفهوم آب مجاز توسط تونی آلن در سال ۱۹۹۳ معرفی شد. قبل از سال ۱۹۹۳
از واژه آب جاسازشده استفاده می شد، اما مورد توجه مدیران، سیاستگذاران و برنامه ریزان قرار نگرفته بود.

تولید هر محصول چقدر آب می خورد؟

 شاخص جهانی  برای تعیین میزان بهره وری آب کشاورزی مقدار ماده خشک محصول کشاورزی تولید شده  به ازای مصرف  هر متر مکعب آب  است . هم اکنون شاخص میانگین تولید ماده خشک به ازای مصرف یک مترمکعب آب در جهان 2.5 کیلوگرم و در کشورهای پیشرفته 3.5 کیلوگرم است. درمصر حدود یک و نیم کیلو گرم ،در ترکیه دو کیلوگرم و در ایران 900 گرم است.

بر اساس پژوهشی میزان بهره وری آب در کشور ما در سال 1390 برابر 3دلار از تولید نا خالص ملی به ازای مصرف یک متر مکعب آب مصرفی گزارش شده است (به دلار سال2005)که در مقایسه با  متوسط بهره وری در سطح جهان جهان (14 دلار تولید ناخالص ملی به ازای مصرف یک متر مکعب آب مصرفی) در سطح بسیار پایین تری قرار دارد.

کشورهای پیشرفته به ازای هر متر مکعب آب مصرفی تقریبا ۳۹ دلار GDP (تولید ناخالص داخلی) بدست می آورند و این عدد در کشورهای درحال توسعه ۲.۱ دلار است.

آمار نشان می دهد در سال 86  91 میلیارد متر مکعب یعنی 92 درصد منابع آبی کشور در بخش کشاورزی مصرف شده و  80 میلیون تن محصول کشاورزی بدست آمده یعنی به ازای مصرف  هر متر مکعب تنها 880  گرم محصول بدست آمده  که البته نیاز غذایی کشور را تامین نکرده یعنی برای تولید یک کیلو گرم محصول کشاورزی 1134 لیتر آب مصرف شده.

بر اساس دو برنامه توسعه تا سال1400 حداقل میزان تولید محصولات کشاورزی با روش تنوع بخشی محصولات کشاورزی و بهینه کردن مصرف باید با مصرف 100 میلیارد متر مکعب  آب بهره وری آن  به ازای هر  متر مکعب به یک ممیز 88 کیلوگرم  یعنی دو برابر برسد.

وضعیت بهره وری آب استان گلستان ،

کشور ایران در مدار 30 درجه شمالی و نسبتا خشک کره زمین قرار دارد  . فرازجو سرپرست دفتر مطالعات آب منطقه ای گلستان می گوید : استان ما با بارش  506 میلی  متر در سال آبی 99-98  بیش از 10 میلیارد متر مکعب بارندگی  دریافت کرده است. 

نکته مهم اینکه بر اساس اعلام شرکت آب منطقه ای گلستان، استان گلستان ۱۴ سد مخزنی دارد که تنها ظرفیت ذخیره‌سازی حدود ۲۴۴ میلیون مترمکعب  از این آب را دارد.

نگاهی به  سطح آب سفره های زیر زمینی  نشان می دهد که در ده های اخیر کشور   بیش از 90 درصد ذخیره  خود را مصرف کرده و در وضعیت خطر قرار دارد  وهرسال رو به کاهش است .

فرازجو می گوید هر چنددر پایان مرداد امسال حجم ذخیره آبخوان کم عمق استان نسبت به میانگین این ماه در دوره آماری حدود 7 میلیون متر مکعب افزایش یافته اما ذخیره  آبخوان عمیق استان نسبت به  متوسط این ماه در دوره های آماری موجود 28 میلیون متر مکعب کاهش نشان می دهد .

در حال حاضر برداشت آب از  آبخوان های ۴۰۵ دشت کشور ممنوع است این موضوع بسیار هشدار دهنده است چراکه بیش از 95 درصد ظرفیت آب زیرزمینی کشور در این دشت‌ها قرار دارد.  

ظرفیت آبهای زیرزمینی استان بیش از یک میلیارد و 250 میلیون مترمکعب است و این درحالیست که میزان مصرف این ظرفیت یک میلیارد و 177 میلیون مترمکعب است که حدود 94 درصد آنرا تشکیل می دهد.

وجود نزدیک به  38 هزار حلقه چاه کشاورزی در گلستان  که حدود  یک سوم آنها غیر مجاز است  از دلایل این وضعیت است و در برخی نقاط وجود چاه های عمیق باعث فرو نشست زمین در دشت های شمال شرقی استان  شده  است.

ضرورت مدیریت آب مجازی

بخشی از آب سفره های زیر زمینی گلستان از طریق 340  قنات  بهره برداری می شود  که26 میلیون متر  مکعب آب تولید می کند و  در بخش کشاورزی  مصرف می شود.

اما این آب ها کجا مصرف می شود؟

مصرف آب در  اکوسیستم:

بخشی از این آب در منابع طبیعی و جنگل ها و بخش از این آب  به صورت  آب سطحی  رودخانه ها جاری شده به آبخوانها وارد می شودو یا به مصرف کشاورزی می رسد و بخشی به دریا می رسد.

بخشی از آب باران هم به علت خشکسالی تبخیر می شود زیرا گلستان از جنوب با  اقلیم کویری سمنان و از شمال با اقلیم کویری و دشت های خشک ترکمنستان همسایه است .

آمار نشان می دهد 273 هزار و213  مشترک تحت پوشش آب و فاضلاب گلستان هستند که 53 میلیون و 291 هزار مترمکعب   آب مصرف می کنند.

 مصرف  آب در بخش کشاورزی یا آب مجازی:

 حسینی کشاورز شالیکار گلستانی می گوید :کشت برنج در هر هکتار نیاز به  حد اقل 60 ساعت آبیاری  دارد که در هر روز حدود200 متر مکعب آب وارد زمین می شود  .

ضرورت مدیریت آب مجازی

این یعنی معادل 11 کامیون تانکر 18 هزارلیتری در روز آب برای هر هکتار شالی نیاز است.

محمد رضا پور کارشناس مسول برنج جهاد کشاورزی گلستان گفت: امسال 95 هزار هکتار شالی در گلستان کشت شده که پیش بینی می شود 617 هزار تن  شالی  و 300  هزار تن برنج تولید شود. از آنجا که مصرف آب محصول شالی بهاره در هر هکتار اراضی جنوبی استان 12 هزار متر مکعب است حداقل یک میلیارد و140 میلیون متر مکعب آب  نیاز دارد.  

ضرورت مدیریت آب مجازی

  معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی می گوید :90 درصد شالیکاری استان در اراضی جنوبی استان کشت می شود.

محمد رضا عباسی می افزاید:  از آنجا که هر هکتار بطور متوسط 6 هزار و500 کیلو گرم شالی و 3250 کیلو گرم برنج تولید می کند.

 وی می گوید :در حالی که  متوسط آب   برای تولید  یک کیلو گرم گندم در دنیا 1200 لیتر است این مقدار در کشور ما بخاطر مصرف سنتی و تبخیرآب به 1700 لیتر می رسد که به احتساب یک میلیون و300 هزار تن تولید سالانه استان گلستان 2میلیارد و380 میلیون متر مکعب آب مصرف می شود.

این یعنی برای هر کیلوگرم  گندم بیش از یک تن ونیم آب نیاز است.

   کارشناس صیفی و سبزی جهاد کشاورزی استان از تولید 192 هزار تن محصول هندوانه خوراکی در3200 هکتار اراضی استان  خبر داد.

ضرورت مدیریت آب مجازی

خانم دماوندی گفت:مصرف آب در هندوانه که میوه ای آب دار است و مستقیم به مصرف انسان می رسد  و به محاسبه مصرف 286 لیتر برای هرکیلو گرم هندوانه تولید این محصول امسال در گلستان حدود 55 میلیون متر مکعب آب مصرف کرده است .

وی افزود : مصرف آب در هندوانه بخاطر ذخیره آب در میوه با محصولاتی همچون گندم یا برنج  فرق می کند زیرا آب هندوانه به مصرف انسان می رسد ولی آب مصرف شده در محصولات خشک  ذخیره نشده  ومصرف آنها به  مصرف آب ثانویه نیاز دارد.

جالب توجه اینکه  در حالی که دریافتی باران امسال استان 10 میلیارد متر مکعب بوده مصرف آب کشت هندوانه 55 میلیون متر مکعب به اندازه یک پنجم ظرفیت سد های گلستان است. مصرف آب  گندم استان 2میلیارد و380 میلیون متر مکعب  یعنی ده برابر ظرفیت سد های استان و مصرف آب شالی استان حداقل یک میلیارد و140 میلیون متر مکعب یعنی  چهار و نیم برابر ظرفیت سد های استان است که جمعا به سه میلیارد و600 میلیون متر مکعب  می رسد.

راهکار کاهش مصرف آب :

محمد رضا پور کارشناس مسول برنج جهاد کشاورزی استان گفت: ترویج کشت خشکه کاری برنج مصرف  آب را 50 درصد کاهش می دهد که این کشت پارسال به 7 درصد یعنی 3هزار هکتار رسید  اما امسال به علت مشکلات ترویج نا مناسب و ناقص استقبال کشاورزان با 50 درصد کاهش به هزار 500 هکتار رسیده که نیاز به ترویج درست و صحیح دارد.

خانم دماوندی  کارشناس صیفی و سبزی جهاد کشاورزی استان می گوید: راهکار کاهش مصرف آب در محصول هندوانه  استفاده ازآبیاری قطره ای و تیپ و تحت فشار و کشت دیم  است که از 260 لیتر به ازی هر کیلوگرم به 200 لیتر کاهش یابد.

عباسی معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی استان گفت: در کشت گندم با مصرف آب 1700 لیتر به ازای هر کیلوگرم یک کیلوگرم  گندم تولید می شود.

محمد رضا پور کارشناس مسئول برنج جهاد کشاورزی گلستان  می گوید : محاسبه نشان می دهد به ازای هر متر مکعب حدود 270 گرم ماده خشک (برنج) تولید می شود .

راهکار های پیش نهادی: با روش های افزایش تولید از جمله  اصلاح شیوه های کشت ، کود دهی و استفاده از کود های آلی ، کشت به روش جوی و پشته و کم خاک ورزی ، تغییر الگوی کشت ، کاهش کشت شالی و  افزایش خشکه کاری برنج ، افزایش کشت محصولات کم آب بر ،جایگزینی بذر های سازگار با کم آبی، جایگزینی  روش های  کشت خزانه ای  بجای کشت مستقیم  یا کشت نشایی  و افزایش کشت گلخانه ای  و بتوسعه باغات می توان بهره وری آب را هم افزایش داد یا با واردات محصولات آب بر مانند برنج و یا جلوگیری از صادرات محصولاتی مانند هندوانه از خروج آب مجازی از کشور جلوگیری کرد .

ضرورت مدیریت آب مجازی

نتیجه :بکار بردن این روش ها در گلستان و کشور  که در منطقه خشک قرار دارد و در وضعیت بحران آب قرار دارد در مجموع کمک بزرگی به مصرف بهینه آب استان و کشور است که آینده زندگی  انسانها را  نجات خواهد داد.

آدرس کوتاه :
رای شما
میانگین (0 آرا)
The average rating is 0.0 stars out of 5.


آیران قایران" (آیران به معنای ماست و...
مسابقه‌ی عکاسی کمدی حیات‌ وحش که هرساله...
سومین سرطان شایع در خانم‌ها در ایران و...
میل و هوس شدید به شیرینی جات می تواند به...
طناب زدن خانم‌ها چگونه باید باشد تا ضرر...
۶ نوع محتوا که هرگز نباید در شبکه‌های...
گزارش تصویری
موشن گرافی
موشن گرافی
یکی از علل اصلی که کودکان عرق می‌کنند...
پخت شیرینی “پیشمه” در بین ترکمن‌ها رواج...
زیبایی حیاط خانه‌ای روستایی در گرگان با...
گزارش تصویری
هوشیاری راننده و سد کردن مسیر با خودرو،...
اینفوگرافی
مصرف غذای وعده های اصلی در سحری ،کمک به...
موز از جمله میوه‌هایی است که وقتی در...

پربازدیدترین های ماه اخیر

نظرسنجی مخاطبین

مخاطب گرامی نظر شما در مورد برنامه های صدای مرکز چیست؟

آثار گرافیکی و تولیدات ویژه

آقای شهردار
آقای شهردار
انیمیشن طنز
رأی اولی ها
رأی اولی ها
ویدئوی طنز
منتخب مردم
منتخب مردم
ویدئو
گزینه اصلح(به توان مردم)
گزینه اصلح(به توان مردم)
ویدئوی طنز
انتخابات با مردمه(به توان مردم)
انتخابات با مردمه(به توان مردم)
ویدئوی طنز
اقتدار ایران(به توان مردم)
اقتدار ایران(به توان مردم)
ویدئوی طنز
چطور در پویش ملی #مردم_میدان شرکت کنیم ؟
چطور در پویش ملی #مردم_میدان شرکت کنیم ؟
ویدئو+پوستر
دشت شقایق
دشت شقایق
دشت شقایق استان گلستان پناهگاه بسیاری از حیوانات بوده و قشنگ‌ترین گل‌ها و کمیاب‌ترین گیاهان را در خود جای داده است.
سرود ایران
سرود ایران
نماهنگ
سیاه رودبار؛ دهکده ملی صنایع دستی
سیاه رودبار؛ دهکده ملی صنایع دستی
روستای سیاه رودبار از توابع شهرستان علی آبادکتول استان گلستان، به عنوان دهکده ملی صنایع دستی، ثبت شده است
برداشت هلو در باغات گلستان
برداشت هلو در باغات گلستان
در انتهای فصل بهار، برداشت هلو در باغات استان گلستان آغاز شده است.
مناظره های انتخاباتی؛ فرصتی برای آشنایی صحیح با برنامه های داوطلبان ریاست جمهوری
مناظره های انتخاباتی؛ فرصتی برای آشنایی صحیح با برنامه های داوطلبان ریاست جمهوری
نخستین مناظره نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری عصر دیروز برگزار شد و فرصتی را فراهم کرد تا مردم با برنامه های اقتصادی داوطلبان آشنا شوند.
گلستان سیاه پوش در سوگ صادق آل محمد
گلستان سیاه پوش در سوگ صادق آل محمد
مراسم عزاداری سالروز شهادت امام جعفر صادق علیه السلام، دیشب و امروز با رعایت شیوه نامه‌ای بهداشتی در گلستان برگزار شد.
سلام بر تو‌ای روح خدا
سلام بر تو‌ای روح خدا
فرا رسیدن سالروز رحلت جانسوز بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی، بزرگ مردی پارسا و مردمی‌ترین و متواضع‌ترین رهبر دنیا امام خمینی(ره) تسلیت باد.
به صورت متمرکز: برگزاری مراسم گرامیداشت امام خمینی(ره) در ۱۴شهرستان گلستان + فیلم
به صورت متمرکز: برگزاری مراسم گرامیداشت امام خمینی(ره) در ۱۴شهرستان گلستان + فیلم
دویست برنامه برای گرامیداشت یاد و خاطره امام راحل عظیم الشان در گلستان برگزار می‌شود.
استوری انتخابات ۱۴۰۰
استوری انتخابات ۱۴۰۰
عکس نوشته و پوستر