جهش تولید | دوشنبه، ۱۱ اسفند ۱۳۹۹

طوق بندان - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

محتوای تولیدات ویژه

طوق بندان

طوق بندان


طوق ها و علم ها بر جای مانده از فرهنگ علمداری و پرچم داری در قرون گذشته است. این آیین های کهن، امروزه به جزئی از مراسم های مذهبی مبدل شده اند و یا بعضا خود دارای مراسمی خاص و مجزا هستند.

در فرهنگ محرم و عاشورا نیز آیین علم گردانی و طوق بندان را برای گرامیداشت یاد حضرت ابوالفضل العباس (ع)، علمدار باوفای دشت کربلا انجام می دهند. در گذشته علم ها و پرچم ها به عنوان نماد یک گروه، سپاه یا لشگر به حساب می آمدند و معمولا وظیفه نگهداری و حفظ آن بر عهده دلاورترین مردان این گروه قرار می گرفت.

علم ها نباید به زمین می افتادند، زیرا هرگاه این نماد ها بر خاک فرود می آمدند نشان از شکست آن لشگر بود. در روز عاشورا و در صحرای کربلا نیز قمر بنی هاشم حضرت عباس (ع) علمدار سپاه امام حسین (ع) بود.

حضرت عباس(ع) زمانی که برای آوردن آب برای اهل حرم امام حسین (ع) بر لب آب فرات رفته بود، بدون نوشیدن آب مشک خود را پر کرد و برای سیراب کردن اهل بیت حسین (ع) به سوی خیمه ها راه افتاد.

در طول راه بازگشت با لشگر یزیدیان مواجه شد و تا لحظه ای که دستان آن حضرت قطع نشده بود پرچم سپاه از دستانش رها نشد.

این پایمردی و وفاداری حضرت عباس(ع) ، وی را به عنوان چهره ای فداکار و وفادار در طول تاریخ ماندگار و شایسته ستایش کرده است. امروزه نیز مراسم های مرتبط با طوق و علم و پرچم برای زنده نگاه داشتن آن بزرگوار همچنان در بین شیعیان جهان به عنوان یکی از آیین های عاشورایی بر قوت خود پا برجاست.

مردم گرگان نیز به سهم خود با انجام مراسم هایی همچون طوق بندان و علم گردانی در ماه محرم، به نوبه خود در راه حفظ ارزش های محرم و فرهنگ وفاداری و مردانگی ابوالفضل العباس (ع) تلاش می کنند.

مراسم سنتی طوق بندان گرگان در حاشیه اجلاس جهانی پیرغلامان حسینی که در آبان92 و با حضور مهندس عزت الله ضرغامی رییس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در گرگان به عنوان میراث معنوی (ناملموس) با شماره 431 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد.

این ثبت در راستای  اجرای ماده یک از قانون تشکیل سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور، مصوب 23 دی ماه 1382 خورشیدی و نظر به قانون راجع به حفظ آثار ملی مصوب 12 آبان‌ماه سال 1309 خورشیدی، نظامنامه اجرای آن و ماده واحد قانون ثبت آثار ملی انجام گرفت.

علم و طوق هر محله یا هیات به عنوان سند شناسایی آن محل محسوب می شود و در هنگام مراسم دسته روی که هر محله در محلات دیگر انجام می دهد به عنوان پیش قراول وارد محل می شود و به پرتکیه و تکیه قدیمی ان محل سلام می دهد.

طوق بندان نیز مراسم خاص دیگری است که روزهای چهارم تا دهم محرم و در ساعات پیش از اذان مغرب در محلات تاریخی گرگان برگزار می شود. ترتیب اجرای این مراسم در محلات گرگان به این گونه است طوق بندان محله میرکریم روز چهارم، طوق بندان محلات نعلبندان و پاسرو و میخچه گران روز پنجم، محلات سرچشمه و سبزه مشهد و سرپیر و دباغان در روز ششم محرم، طوق بندان محلات میدان عباسعلی و دربنو و دوشنبه ای و شاهزاده (شازده) قاسم در روز هفتم و طوق بندان محلات ملل و آلوچه باغ در روز هشتم صورت می گیرد.

اين مراسم از 5 محرم شروع مي شود و در اكثر شهرهاي كشور نيز جريان دارد که در گرگان به نام علمبندان نيز مرسوم است.

در مركز محلات علم را با تشريفات خاص از انبارها در آورده قرباني كرده و نذري مي دهند.

پس از شستشوي علم روسري ها و پارچه ها را به علم مي بندند و علم در تكايا يا مراكز محلات بسته مي شود تا انتهاي محرم و صفر.اين حركت به نوعي احترام به حضرت ابوالفضل العباس علمداركربلا است.

اين آيين از دوران صفويه آغاز شده، هرچند قبل از ان نيز حتي در ايران باستان و دوره هخامنشيان به صورت پرچم و بيرق وجود داشته است.

در همه جوامع بشري از پرچم و بيرق استفاده مي شود اما در ايران پس از اسلام اين نماد براي احترام به حضرت عباس استفاده مي شود.

طوق یا علم که مشخصه دسته هر محل محسوب میشد عبارت بود از مجموعه تعدادی قپه ها و اشیا فلزی و پارچه های اهدایی که بر روی اسکلت چوبی و گاه فلزی نصب میشد و سپس در زمان حرکت دسته هر محله بر دوش جوانان قدرتمند به حرکت در می آمد. در زمان طوق بندان یا علم بستن، طوق هایی که در طول سال در تکایا و گاهی مسجد محل نگهداری می شد شستشو داده و آن را مرتب می نمودند.

شایان ذکر است این مراسم هایی همچون طوق بندان و علم گردانی و آیین هایی از این قبیل همچنان توسط جوانان و نوجوانان انجام می شود و مورد توجه این قشر است. همین امر به خوبی نشان می دهد که جوانان این دیار همچنان دلبستگی معنوی خاصی به فرهنگ عاشورا دارند. فرهنگی که در آن عباس (ع) با لب تشنه بر لب فرات می رود و به یاد لبهای تشنه اهل حرم آب نمی نوشد تا پیش از او مولایش حسین (ع) و فرزندانش سیراب گردند. طوق بندان و این دست مراسمات یعنی زنده نگه داشتن فرهنگ ادب، وفاداری و مردانگی.

آدرس کوتاه :
رای شما
میانگین (0 آرا)
The average rating is 0.0 stars out of 5.


نزدیک به یک سال است که ویروس کرونا مهمان...
رییس گروه بهبود تغذیه دانشگاه علوم پزشکی...
عضو انجمن زنان و مامایی ایران با تأکید...
ویدئو
غذای کودک باید سر ساعت معین و در محیط...
ماد ران امروزی دغدغه‌های زیاد‌ی دارند که...
روز مادر مبارکباد
اینفوگرافی
در شب میلاد حضرت فاطمه(س) ،عروس و داماد...
مادران شهدا شاهدانی بی ادعا هستند که با...
برنده لوح تقدیر بهترین پویانمایی از...
زوج گلستانی با جمع آوری بیش از ۲هزار و...
اینفوگرافی
این هنریکی از زیرشاخه‌های صنایع چوب نیز...
برخی افراد بر اثر خوردن ماهی همراه با...
عروسک دست‌ساز زنان روستای قلعه قافه از...
اینفوگرافی
با توجه به شیوع کرونا گلستانی ها امسال...
بهترین راه لاغری بدون بازگشت و سریع در...
اینفوگرافی
نقاشی

پربازدیدترین های ماه اخیر

نظرسنجی مخاطبین

مخاطب گرامی نظر شما در مورد برنامه های صدای مرکز چیست؟

آثار گرافیکی و تولیدات ویژه

چهره کودکان پشت ماسک
چهره کودکان پشت ماسک
نزدیک به یک سال است که ویروس کرونا مهمان مردم جهان شده و والدین تلاش می‌کنند تا با استفاده از ماسک کودکان خود را از گزند ابتلاء به جنجالی‌ترین ویروس قرن نجات دهند.
چه نکاتی را هنگام استفاده از نان و غلات رعایت کنیم؟
چه نکاتی را هنگام استفاده از نان و غلات رعایت کنیم؟
رییس گروه بهبود تغذیه دانشگاه علوم پزشکی گلستان نکاتی را درباره استفاده از نان و غلات ارائه داد.
علت وفات حضرت زینب (س) چه بود؟
علت وفات حضرت زینب (س) چه بود؟
رجب، سالگرد رحلت پیام آور کربلا
«آی جان عبادی» بانوی کارآفرین گلستانی
«آی جان عبادی» بانوی کارآفرین گلستانی
«آی جان عبادی» بانوی کارآفرین گلستانی با تکیه بر هنر و استعداد خود و بر اساس تجربه‌ای ۲۰ ساله در عرصه هنرهای دستی ترکمن و ساخت فرش‌های چرم به موفقیت رسیده است.
کدام زنان در معرض خطر سرطان سینه هستند؟
کدام زنان در معرض خطر سرطان سینه هستند؟
عضو انجمن زنان و مامایی ایران با تأکید بر اینکه سرطان سینه پس از سرطان پوست دومین بیماری شایع در میان زنان است، گفت: از فاکتور‌های اصلی ابتلا به این سرطان، جنسیت و سن افراد است که به طور معمول در سن یائسگی و پس از آن نمود می‌یابد که متاسفأنه در...
شکوفه‌های زودرس بهاری گلستان
شکوفه‌های زودرس بهاری گلستان
گرمای هوا در فصل زمستان موجب گل دادن درختان شده است، درختانی که در بهار شکوفه می‌دهند و این شکوفه‌ها تبدیل به میوه می‌شود، اما این روزها در گوشه و کنار شهر پر شده از درختانی که سرشار از شکوفه هستند.
با ایران حرف بزن
با ایران حرف بزن
ویدئوی مردمی
شب آرزوها؛ شبی که خدا بی حساب می‌بخشد
شب آرزوها؛ شبی که خدا بی حساب می‌بخشد
ویدئو + اینفوگرافی + متن
کودکتان غذا نمی‌خورد؟ راه حل چیست؟!
کودکتان غذا نمی‌خورد؟ راه حل چیست؟!
غذای کودک باید سر ساعت معین و در محیط روشن و خوشایند و در ظروف خوش رنگ در اختیار او قرار گیرد.
اعمال ماه رجب، ماه خدا
اعمال ماه رجب، ماه خدا
ایتفوگرافی+متن
تولید ملی و خودکفایی ثمره اعتماد به جوانان
تولید ملی و خودکفایی ثمره اعتماد به جوانان
سازنده دستگاه هشدار دهنده نشت گاز مونوکسید کربن یکی از مخترعان جوان گلستانی است که نیاز به حمایت مسئولان دارد.
گلستان بزرگترین تولیدکننده یُد خاورمیانه
گلستان بزرگترین تولیدکننده یُد خاورمیانه
با فعالیت کارخانه یُد در گلستان، ایران به یکی از قطب‌های تولید یُد جهان تبدیل شده است.
هفت سر فصل اساسی گام دوم
هفت سر فصل اساسی گام دوم
اینفوگرافی
تخت سلطنت روی خون ملت
تخت سلطنت روی خون ملت
ویدئو